Học Công nghệ thông tin thời AI: chỉ biết code là chưa đủ

Trong bối cảnh AI đang thay đổi cách doanh nghiệp tuyển dụng và vận hành, TS. Lê Đình Phong – Trưởng khoa Khoa Công nghệ Trường Đại học Hoa Sen (HSU) – nhấn mạnh một thực tế: “Biết code chưa bao giờ là đủ”. Học Công nghệ thông tin hôm nay không chỉ dừng ở kỹ năng lập trình, mà cần thêm tư duy hệ thống, khả năng ứng dụng công nghệ vào thực tế và năng lực thích ứng với thị trường lao động đang thay đổi từng ngày.

Sinh viên IT ra trường chỉ biết code đang đối mặt nguy cơ khó tìm việc lương cao khi doanh nghiệp ưu tiên kỹ năng toàn diện, tư duy hệ thống và khả năng ứng dụng AI.

Công nghệ thông tin từng được xem là “vua của mọi nghề”, thu hút lượng lớn thí sinh theo học, đặc biệt trong giai đoạn bùng nổ chuyển đổi số thời Covid-19. Tuy nhiên, thị trường lao động thay đổi nhanh chóng, đặt ra nhiều thách thức cho sinh viên mới ra trường.

Không chỉ cạnh tranh khốc liệt hơn, yêu cầu tuyển dụng cũng dịch chuyển rõ rệt khi trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng can thiệp sâu vào quy trình làm việc. Khi đó, thị trường việc làm thay đổi và dần đào thải những nhân sự “chỉ biết code”.

“Chỉ biết code là chưa đủ”

Bàn về hiện tượng này TS Lê Đình Phong nhận định mức độ cạnh tranh việc làm của sinh viên IT hiện nay không phải nhất thời, mà là hệ quả của sự điều chỉnh mạnh mẽ trên thị trường lao động.

Trong giai đoạn Covid-19, nhu cầu tuyển dụng IT tăng mạnh, kéo theo làn sóng người học đổ vào ngành này. Tuy nhiên, khi thị trường bước vào giai đoạn tái cấu trúc, nhiều doanh nghiệp đã cắt giảm nhân sự để tối ưu chi phí, đặc biệt là các vị trí ở cấp độ thấp hoặc công việc mang tính lặp lại.

Điều đáng nói là những nhân sự bị cắt giảm không phải hoàn toàn thiếu năng lực, mà phần lớn đã có kinh nghiệm nhất định. Điều này khiến sinh viên mới ra trường – vốn chưa có trải nghiệm thực tế – càng gặp bất lợi khi tham gia thị trường lao động.

Trong khi đó, nhu cầu tuyển dụng không biến mất mà chỉ thay đổi về chất. Doanh nghiệp vẫn cần nhân lực IT, nhưng ưu tiên những ứng viên có kinh nghiệm, có khả năng làm việc độc lập và đặc biệt là biết ứng dụng AI vào công việc.

Theo báo cáo Future of Jobs Report 2025 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), sự đầu tư vào AI của các doanh nghiệp đang tăng mạnh, đặc biệt sau khi các công cụ như ChatGPT xuất hiện. Điều này kéo theo sự thay đổi sâu sắc trong cơ cấu việc làm. AI không chỉ tạo ra việc làm mới mà còn làm biến mất hoặc thu hẹp nhiều vị trí truyền thống.

Tại Việt Nam, theo khảo sát của ITviec, tỷ lệ doanh nghiệp lựa chọn “tăng hiệu suất nhờ AI” thay vì tuyển thêm nhân sự đã tăng mạnh từ 5,9% năm 2024 lên hơn 20% năm 2025 và có thể đạt trên 34% vào năm 2026. Điều này phản ánh xu hướng doanh nghiệp ưu tiên đội ngũ tinh gọn nhưng hiệu quả cao.

Một số báo cáo quốc tế cũng ghi nhận tác động tương tự. Nghiên cứu trên thị trường lao động trực tuyến cho thấy sau khi AI tạo sinh phát triển, nhu cầu đối với các công việc lập trình cơ bản có xu hướng giảm, trong khi độ phức tạp của công việc tăng lên và mức độ cạnh tranh giữa ứng viên cũng cao hơn.

“Biết code chưa bao giờ là đủ, dù là trước hay sau Covid-19. Nhưng ở thời điểm hiện tại, nếu chỉ dừng ở kỹ năng lập trình thì gần như không còn cơ hội cạnh tranh, bởi AI đã có thể hỗ trợ rất tốt phần việc này”, TS Lê Đình Phong cho biết.

AI thay đổi cách làm việc của lập trình viên

Theo các phân tích, AI đang làm thay đổi rõ rệt nhu cầu tuyển dụng trong ngành Công nghệ thông tin. Doanh nghiệp vẫn cần nhân lực IT, nhưng ưu tiên hơn cho những ứng viên có khả năng làm việc độc lập, thích nghi nhanh với công nghệ mới và biết ứng dụng AI vào công việc thực tế.

Theo báo cáo Future of Jobs Report 2025 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), mức đầu tư vào AI của doanh nghiệp đang tăng mạnh, kéo theo sự thay đổi sâu sắc trong cơ cấu việc làm. AI không chỉ tạo ra cơ hội mới mà còn thu hẹp nhiều vị trí truyền thống, đặc biệt là các công việc kỹ thuật mang tính lặp lại.

Tại Việt Nam, khảo sát của ITviec cho thấy tỷ lệ doanh nghiệp ưu tiên “tăng hiệu suất nhờ AI” thay vì tuyển thêm nhân sự đã tăng từ 5,9% năm 2024 lên hơn 20% năm 2025 và có thể vượt 34% vào năm 2026. Đồng thời, nhu cầu tuyển dụng các vị trí liên quan đến AI, dữ liệu và machine learning cũng tăng tới 64% so với cùng kỳ năm trước.

Xu hướng này cho thấy thị trường đang cần những nhân lực công nghệ có tư duy toàn diện, thay vì chỉ giỏi lập trình đơn thuần.

Đại học Hoa Sen đào tạo sinh viên công nghệ theo hướng ứng dụng, thực chiến và thích ứng

Tại Đại học Hoa Sen, các chương trình thuộc Khoa Công nghệ được xây dựng theo định hướng ứng dụng, chú trọng năng lực thực hành, tư duy giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng với môi trường công nghệ đang thay đổi liên tục.

Chương trình đào tạo được cập nhật theo xu hướng mới như AI, dữ liệu lớn, bảo mật, điện toán đám mây và hệ thống thông tin, giúp sinh viên không chỉ có nền tảng chuyên môn mà còn có khả năng triển khai giải pháp trong môi trường doanh nghiệp. Chương trình cũng được đánh giá theo bộ tiêu chuẩn quốc tế AUN-QA, đồng thời gắn chặt với thực tiễn thông qua đồ án, dự án và thực tập doanh nghiệp.

Điểm mạnh của HSU nằm ở cách đào tạo sinh viên theo tinh thần “thực học – thực làm”. Điều này đặc biệt phù hợp với bối cảnh ngành IT hiện nay, khi doanh nghiệp ngày càng cần những ứng viên có thể bắt nhịp công việc sớm, linh hoạt và có tư duy đa chiều.

5 hướng học công nghệ nổi bật tại HSU cho học sinh yêu thích công nghệ thời AI

Từ bối cảnh thị trường hiện nay, có thể thấy ngành công nghệ không còn là một lựa chọn “một màu”. Tùy theo thế mạnh, sở thích và định hướng nghề nghiệp, học sinh có thể chọn những lộ trình học tập phù hợp hơn với mình.

Ngành Công nghệ thông tin

Nếu bạn yêu thích công nghệ nhưng vẫn muốn giữ cho mình một nền tảng rộng và linh hoạt, ngành Công nghệ thông tin là lựa chọn phù hợp. Tại HSU, sinh viên ngành này được học từ lập trình, cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin đến các công nghệ mới như AI, Big Data, IoT hay Blockchain. Đây là hướng học dành cho những bạn muốn xây nền chắc để sau đó phát triển sang nhiều nhánh nghề nghiệp khác nhau.

Ngành Trí tuệ nhân tạo (AI)

Trong bối cảnh AI đang tác động trực tiếp đến mọi ngành nghề, việc học AI không còn là xu hướng xa vời mà đang trở thành lựa chọn thực tế. Chương trình Trí tuệ nhân tạo tại HSU tập trung vào xử lý dữ liệu, học máy và ứng dụng các nền tảng AI phổ biến, giúp sinh viên tiếp cận đúng tinh thần “học AI để làm được việc”, thay vì chỉ dừng ở lý thuyết.

Ngành An ninh mạng

Khi doanh nghiệp phụ thuộc ngày càng nhiều vào nền tảng số, nhu cầu bảo mật thông tin và bảo vệ hạ tầng công nghệ cũng tăng lên tương ứng. Với những bạn yêu thích tư duy logic, thích tìm hiểu cách hệ thống vận hành và cách phát hiện rủi ro, An ninh mạng là một hướng đi giàu triển vọng trong thời đại số.

Ngành Kỹ thuật phần mềm

Nếu bạn thích tạo ra ứng dụng, nền tảng số hoặc hệ thống phần mềm có thể vận hành ngoài thực tế, ngành Kỹ thuật phần mềm là lựa chọn đáng cân nhắc. Chương trình tại HSU giúp sinh viên phát triển năng lực từ phân tích yêu cầu, thiết kế, lập trình đến quản lý dự án và đảm bảo chất lượng phần mềm. Đây là hướng học rất phù hợp với nhu cầu tuyển dụng hiện nay, khi doanh nghiệp cần những người hiểu toàn bộ vòng đời sản phẩm, chứ không chỉ viết mã.

Ngành Kiểm thử phần mềm

Trong thời đại AI, kiểm thử phần mềm ngày càng đóng vai trò quan trọng để đảm bảo sản phẩm công nghệ vận hành ổn định, an toàn và đúng trải nghiệm người dùng. Tại HSU, sinh viên được tiếp cận sớm với định hướng nghề này thông qua các hoạt động chuyên môn, seminar doanh nghiệp và nội dung đào tạo gắn với nhu cầu tuyển dụng thực tế. Đây là hướng đi rất phù hợp với những bạn cẩn thận, có tư duy logic và yêu thích chất lượng sản phẩm.

Học công nghệ trong thời đại AI: Chọn đúng môi trường để phát triển bền vững

AI có thể thay đổi cách con người làm việc, nhưng cũng đồng thời mở ra rất nhiều cơ hội mới cho những ai biết chuẩn bị sớm. Trong bối cảnh đó, học Công nghệ thông tin hay các ngành liên quan không chỉ là chọn một “ngành hot”, mà là chọn một hành trình học tập định hướng rõ và môi trường đào tạo phù hợp.

Với các thí sinh 2K8, câu hỏi quan trọng không còn là “ngành nào dễ xin việc nhất”, mà là “ngành nào giúp mình đủ năng lực để không bị bỏ lại phía sau”.

Nếu bạn yêu công nghệ và muốn phát triển trong thời đại AI, một chương trình học gắn với thực tiễn, cập nhật xu hướng và giúp bạn làm được việc từ sớm sẽ là nền tảng quan trọng để bắt đầu đúng ngay từ đầu.

Nguồn: znews.vn