Từ đề tài về thao túng thị trường chứng khoán đến khát vọng bảo vệ nhà đầu tư trong kỷ nguyên số

Đề tài “Kiểm soát pháp lý đối với hành vi thao túng thị trường chứng khoán qua mạng xã hội và các hội nhóm tại Việt Nam” đã xuất sắc giành giải Nhất tại Cuộc thi Sinh viên Nghiên cứu khoa học lần thứ 15 của Đại học Hoa Sen (HSU).

Đề tài được thực hiện bởi nhóm sinh viên khóa 25 ngành Luật Kinh tế, bao gồm: Trần Duy Phương Nhi, Nguyễn Ngọc Thanh Trang và Nguyễn Phạm Đức Nguyên dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Hoài Nam – Trưởng khoa Khoa Luật HSU.

Xuất phát từ những vấn đề thực tiễn đang đặt ra trên thị trường chứng khoán trong bối cảnh chuyển đổi số, nhóm đã lựa chọn nghiên cứu các hành vi thao túng thông tin trên mạng xã hội và các hội nhóm trực tuyến – một hiện tượng ngày càng phổ biến, có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định đầu tư của nhiều nhà đầu tư cá nhân và đặt ra yêu cầu hoàn thiện cơ chế bảo vệ pháp lý trong môi trường số.

Với tính thời sự, giá trị thực tiễn và những đề xuất hướng đến việc xây dựng thị trường chứng khoán minh bạch, an toàn hơn cho nhà đầu tư, đề tài đã nhận được đánh giá cao từ Hội đồng chuyên môn và xuất sắc đạt giải cao nhất của cuộc thi.

Đằng sau thành tích ấy là hành trình học hỏi, khám phá và trưởng thành của những sinh viên năm nhất ngành Luật Kinh tế. Hãy cùng lắng nghe những chia sẻ từ các thành viên trong nhóm để hiểu rõ hơn về câu chuyện phía sau đề tài nghiên cứu này.

Từ những băn khoăn ban đầu đến quyết định lựa chọn đề tài

Chia sẻ về lý do lựa chọn đề tài, sinh viên Nguyễn Ngọc Thanh Trang cho biết nhóm đã trải qua nhiều lần trao đổi và cân nhắc trước khi xác định hướng nghiên cứu.

“Sau khi trao đổi với giảng viên hướng dẫn là TS Nguyễn Hoài Nam, thầy có gợi ý cho tụi em một số đề tài liên quan đến vấn đề pháp lý và chứng khoán, cũng gắn với chuyên ngành Luật Kinh tế mà tụi em đang theo học. Từ những thông tin trên báo chí, các vụ án liên quan đến chứng khoán và cách nhà đầu tư tiếp cận thị trường hiện nay, tụi em nhận thấy còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu. Đó cũng là lý do nhóm quyết định lựa chọn đề tài này.”

Theo nhóm nghiên cứu, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số đang làm thay đổi hành vi đầu tư. Cùng với những cơ hội mới, nhiều rủi ro cũng xuất hiện trên các nền tảng mạng xã hội và các hội nhóm trực tuyến, đặt ra yêu cầu hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm bảo vệ nhà đầu tư hiệu quả hơn.

Học từ thực tiễn, trưởng thành từ thử thách

Là sinh viên năm nhất, nhóm nghiên cứu phải đối mặt với không ít khó khăn khi tiếp cận một lĩnh vực đòi hỏi kiến thức chuyên môn sâu về pháp luật và thị trường tài chính.

“Khó khăn lớn nhất của tụi em là còn thiếu nhiều kiến thức pháp luật và trải nghiệm thực tế. May mắn là tụi em luôn nhận được sự hướng dẫn tận tâm từ thầy Nam, từ việc tìm kiếm nguồn tài liệu đến cách triển khai nghiên cứu. Chính sự đồng hành của thầy đã giúp tụi em từng bước hoàn thiện đề tài và đạt được kết quả tích cực”, Thanh Trang chia sẻ.

Trong nhóm, sinh viên Trần Duy Phương Nhi phụ trách xây dựng và hoàn thiện phần giải pháp của đề tài. Đây cũng là giai đoạn đòi hỏi nhiều thời gian trao đổi và phản biện nhất.

“Em phụ trách phần giải pháp, từ việc rà soát các đề xuất đến lựa chọn phương án phù hợp nhất cho đề tài. Đây là phần việc khá khó vì phải đảm bảo tính khả thi và phù hợp với cơ sở pháp lý hiện hành. Nhóm đã tập trung đề xuất các phương án như nâng cao chế tài xử phạt hành chính đối với các admin hội nhóm, ứng dụng AI để quét và phát hiện thông tin sai lệch, đồng thời chuẩn hóa quy trình định danh tài khoản mạng xã hội để đảm bảo tính khả thi và phù hợp với cơ sở pháp lý hiện hành.”

Nhắc lại những ngày thực hiện đề tài, Phương Nhi vẫn nhớ rõ những buổi làm việc kéo dài đến khuya cùng các thành viên trong nhóm.

“Em và các bạn đã có nhiều đêm thức cùng nhau thảo luận để tìm ra giải pháp phù hợp, hạn chế tối đa những sai sót về cơ sở pháp lý. Tụi em dành rất nhiều thời gian và tâm huyết cho đề tài. Cũng nhờ vậy mà chúng em hiểu nhau hơn, xây dựng được một tình bạn bền vững và học hỏi được rất nhiều điều từ nhau.” Phương Nhi cho biết.

Nghiên cứu khoa học và những giá trị vượt ra ngoài giải thưởng

Quá trình nghiên cứu giúp nhóm nhìn rõ hơn những thay đổi của thị trường chứng khoán trong bối cảnh chuyển đổi số.

“Khi tìm hiểu về bối cảnh nghiên cứu, em nhận ra chúng ta đang sống trong thời đại công nghệ phát triển rất nhanh. Nhà đầu tư có nhiều công cụ và kênh tiếp cận thông tin hơn trước, vì vậy hệ thống pháp lý cũng cần phát triển đồng bộ để bảo vệ họ. Điều tâm đắc nhất đối với chúng em là đề tài đã góp phần đưa ra những giải pháp hướng đến một thị trường chứng khoán minh bạch, an toàn và phát triển lành mạnh hơn.”, Đức Nguyên chia sẻ.

Từ góc nhìn của người trực tiếp tham gia nghiên cứu, Phương Nhi cho rằng đề tài có thể mang lại giá trị thiết thực cho các nhà đầu tư, đặc biệt là những Nhà đầu tư F0, mới tham gia thị trường: “Thị trường chứng khoán luôn biến động khó lường. Nếu nhà đầu tư không được bảo vệ đầy đủ thì rất dễ gặp tổn thất. Em tin rằng những giải pháp mà nhóm đề xuất có thể góp phần tăng tính minh bạch của thị trường, giúp nhà đầu tư F0 tự tin hơn khi tham gia đầu tư, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển bền vững.”

Đối với Nhi, nghiên cứu khoa học còn mở ra một góc nhìn mới về nghề nghiệp và tương lai của bản thân.

“Ban đầu, em từng lo mình sẽ trở thành “gánh nặng” vì chưa từng nghĩ một sinh viên năm nhất lại đi nghiên cứu về chứng khoán. Nhưng nhờ  áp lực đó và sự đồng hành của các bạn, em đã học được rất nhiều, từ kiến thức chuyên môn đến cách làm việc nhóm. Nhờ đó em tự tin hơn rất nhiều.”

Nữ sinh khoa Luật cũng chia sẻ một câu chuyện đặc biệt khi những kiến thức từ đề tài đã được áp dụng ngay trong cuộc sống.

“Mẹ em cũng là một nhà đầu tư chứng khoán. Sau khi nghiên cứu đề tài, em có thể chia sẻ với mẹ những hiểu biết về các rủi ro pháp lý và cách tiếp cận thông tin minh bạch hơn. Em đùa rằng mình đã trở thành một ‘cố vấn’ cho mẹ. Quan trọng hơn, trải nghiệm này giúp em tự tin hơn khi định hướng nghề nghiệp trong các lĩnh vực liên quan đến kinh doanh và đầu tư.”

Mạnh dạn bắt đầu từ những điều mình quan tâm

Từ trải nghiệm của chính mình, các thành viên nhóm nghiên cứu mong muốn truyền cảm hứng đến những sinh viên đang mong muốn tham gia nghiên cứu khoa học tại HSU.

Bạn Đức Nguyên nhắn gửi:

“Hãy cho bản thân một cơ hội để thử thách chính mình, tìm hiểu sâu hơn về kiến thức và chuyên ngành mà các bạn theo đuổi. Chúc các bạn sẽ tham gia nghiên cứu khoa học thật tích cực và gặt hái nhiều thành công.”

Trong khi đó, Phương Nhi khuyến khích sinh viên mạnh dạn theo đuổi những ý tưởng mình tin tưởng.

“Hãy bắt đầu từ câu hỏi: Đề tài của mình có thể đóng góp điều gì cho xã hội và mang lại góc nhìn mới nào để giải quyết những vấn đề đang tồn đọng. Hãy mạnh dạn với những điều mình muốn làm, làm bằng sự đam mê và đừng sợ hãi trước những khó khăn phía trước.

Giảng viên hướng dẫn đánh giá cao tinh thần học hỏi của nhóm nghiên cứu

Đằng sau thành công của đề tài là sự đồng hành sát sao của Giảng viên hướng dẫn TS. Nguyễn Hoài Nam. Từ góc nhìn của người hướng dẫn, thầy đánh giá cao tính thời sự của đề tài cũng như tinh thần học hỏi, sự nghiêm túc và quyết tâm của các thành viên trong nhóm:

“Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, thị trường chứng khoán Việt Nam đã thu hút một lượng lớn nhà đầu tư cá nhân, đặc biệt là các nhà đầu tư thế hệ F0. Đi cùng với sự tiện lợi của công nghệ là mặt trái từ các hội nhóm, diễn đàn trực tuyến – nơi các hành vi thao túng thông tin hay tạo cung cầu ảo diễn ra ngày càng tinh vi và khó kiểm soát. Vì vậy, tôi đánh giá đề tài của nhóm có tính thời sự cao và chạm đúng vào thực trạng đáng buồn của thị trường.

Về ý nghĩa thực tiễn, nghiên cứu này không dừng lại ở lý thuyết suông. Các giải pháp mà nhóm đề xuất đều hướng tới một mục tiêu rất nhân văn: xây dựng một hành lang pháp lý vững chắc để bảo vệ tài sản và niềm tin cho các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Đây chính là mảnh ghép mà thị trường tài chính số đang rất cần.”

Nhận xét về các học trò của mình, TS. Nguyễn Hoài Nam tự hào cho biết: “Điều khiến tôi ấn tượng và tự hào nhất ở Nhi, Trang và Nguyên chính là sự dũng cảm và tinh thần tự học đáng nể. Phải thẳng thắn rằng, thao túng thị trường chứng khoán là một đề tài khó, ngay cả với sinh viên năm cuối hay các học viên cao học vì nó đòi hỏi kiến thức giao thoa phức tạp giữa Luật kinh tế và Tài chính. 

Nhưng suốt quá trình làm việc, các em không ngại tìm hiểu các tài liệu chuyên ngành phức tạp, sẵn sàng tranh luận, phản biện cùng tôi để tìm ra bản chất pháp lý của vấn đề. Sự nghiêm túc, tính kỷ luật và sự gắn kết của cả 3 thành viên chính là chìa khóa giúp các em vượt qua rào cản sinh viên năm nhất để bước lên bục cao nhất của cuộc thi. Kết quả này là hoàn toàn xứng đáng với sự đầu tư và tinh thần học tập của các em.”

Thực hiện: Huyền Đinh

Phòng Marketing – Truyền thông