Mindfulness nhìn từ góc độ khoa học và đời sống: Khi thiền trở thành kỹ năng chăm sóc tinh thần mỗi ngày

Workshop “Thiền từ khoa học thần kinh – ứng dụng” do Khoa Ngôn ngữ – Tâm lý, Đại học Hoa Sen tổ chức đã mang đến cho người tham dự một góc nhìn gần gũi, thực tế và giàu tính ứng dụng về thiền và mindfulness trong đời sống hiện đại. Chương trình đồng thời giới thiệu cuốn sách “Thảnh thơi cùng thiền” như một nguồn cảm hứng giúp mỗi người chăm sóc sức khỏe tinh thần giữa nhịp sống nhiều áp lực.

Workshop có sự tham gia chia sẻ của anh Đặng Hoàng Trung – Nguyên Giám đốc nhân sự Knauf Vietnam, Gen Solutions, Chuyên gia đào tạo Mindfulness trong doanh nghiệp; TS. Nguyễn Cao Luân – Tiến sĩ Sinh học Phân tử (Miễn dịch học); ThS. Lê Thị Khuyên – Thạc sĩ Tâm lý học, Đại học Sydney, giảng viên ngành Tâm lý học HSU; Cùng với sự dẫn dắt của Host Trúc Linh, Sinh viên Tâm lý học HSU, K23, Giám đốc Mindful Living Institute.

Mở đầu chương trình, TS. Nguyễn Chí Duy Khương – Trưởng khoa Khoa Ngôn ngữ – Tâm lý HSU chia sẻ mong muốn người tham dự có thể tìm thấy sự thong dong và an nhiên ngay từ khoảnh khắc bước vào workshop. Thầy cho rằng thiền không nhất thiết là điều gì quá xa vời, mà đôi khi chỉ đơn giản là khoảng thời gian ngồi yên 15–20 phút để lắng lại, hiểu mình hơn và sống cân bằng hơn với những người xung quanh.

Thiền dưới góc nhìn khoa học thần kinh và trải nghiệm cá nhân

Trong phần đầu chương trình, các diễn giả lần lượt chia sẻ về hành trình thực hành thiền, cơ chế hoạt động của mindfulness cũng như khả năng ứng dụng trong đời sống và môi trường doanh nghiệp.

TS. Nguyễn Cao Luân giới thiệu 4 thực hành cốt lõi của thiền gồm: quan sát sự mất tập trung, buông mồi suy nghĩ, quan sát nền cảm xúc và tách đau khỏi khổ. Theo TS. Luân, các thực hành này giúp con người rèn khả năng tự quan sát và điều chỉnh tâm trí ngay trong những tình huống thường nhật.

Bên cạnh đó, phần “Triết lý của thiền” được lý giải thông qua ba nguyên lý gồm duyên khởi, vô thường và mô hình hóa. Cảm xúc không tự xuất hiện mà được hình thành từ nhiều điều kiện khác nhau; mọi trạng thái tâm lý đều liên tục thay đổi; và con người thường phản ứng dựa trên cách tâm trí diễn giải thực tại. Vì vậy, thiền được xem như “thể dục cho hệ thống giám sát tâm trí”, giúp con người hiểu mình rõ hơn và sống tỉnh thức hơn.

Chia sẻ từ góc độ cá nhân, ThS. Lê Thị Khuyên kể lại hành trình đến với thiền trong giai đoạn mang thai và sống xa gia đình tại Úc. Với cô, thiền không chỉ là ngồi yên mà còn có thể là sự chuyển động, là hơi thở hay bất kỳ phương pháp nào phù hợp với từng người. Chính những trải nghiệm ấy đã trở thành động lực để cô cùng TS. Nguyễn Cao Luân viết nên cuốn sách “Thảnh thơi cùng thiền”.

Ở góc nhìn doanh nghiệp, anh Đặng Hoàng Trung chia sẻ về việc ứng dụng mindfulness trong quản trị và văn hóa tổ chức. Theo anh, áp lực “làm nhiều hơn với ít nguồn lực hơn” đang hiện diện ở hầu hết doanh nghiệp hiện nay. Vì vậy, thiền và mindfulness không chỉ giúp nhân sự tái tạo năng lượng mà còn góp phần xây dựng sự cân bằng trong môi trường làm việc. Anh cũng nhấn mạnh “con đường trung đạo” như cách để tránh những cực đoan khi thực hành thiền.

Những hiểu lầm phổ biến khi thực hành thiền

Ở phần thảo luận cùng khán giả, các diễn giả tập trung làm rõ nhiều ngộ nhận phổ biến về thiền và mindfulness.

Anh Đặng Hoàng Trung cho rằng người mới bắt đầu thường mắc hai hiểu lầm lớn: “thiền là không được suy nghĩ” và “thiền là không được ngủ”. Theo anh, suy nghĩ là cơ chế vận hành tự nhiên của não bộ, nên việc cố ép bản thân phải “trống rỗng” lại càng tạo thêm căng thẳng. Điều quan trọng là học cách quan sát suy nghĩ mà không phán xét hay bị cuốn theo.

Với việc ngủ quên khi thiền, anh Trung nhìn nhận đây không phải thất bại mà là tín hiệu cơ thể đang cần nghỉ ngơi sau áp lực kéo dài. Sự chấp nhận và tử tế với chính mình mới là tinh thần cốt lõi của mindfulness.

ThS. Lê Thị Khuyên nhấn mạnh rằng trước khi thực hành thiền, mỗi người cần hiểu bản thân và hiểu đúng về thiền để tìm được phương pháp phù hợp với mình. Trong khi đó, TS. Nguyễn Cao Luân chia sẻ thiền từng là cách giúp anh vượt qua giai đoạn stress kéo dài. Theo anh, giá trị lâu dài của thiền nằm ở việc giúp con người tháo gỡ những vướng mắc trong cuộc sống, thay vì chỉ tạo ra cảm giác dễ chịu tạm thời.

Khép lại workshop, anh Đặng Hoàng Trung hướng dẫn người tham dự thực hành một bài thiền đứng ngắn khoảng 5 phút. Hoạt động nhỏ nhưng giúp nhiều người cảm nhận rõ hơn rằng mindfulness có thể bắt đầu từ những điều rất đơn giản trong đời sống hằng ngày.

Thực hiện: Huyền Đinh

Phòng Marketing – Truyền thông