Đồ án của sinh viên Hoa Sen tái hiện không gian nghỉ dưỡng từ làng chài Bình Thuận

Giữa dải đất Bình Thuận đầy nắng gió, nơi tiếng sóng vỗ và hồn đất nung cùng xướng lên bản hòa ca của di sản, Xứ Phan Resort hiện thân như một lời hồi đáp đầy trân trọng dành cho ký ức quê hương. Lấy cảm hứng từ văn hóa làng chài và nghệ thuật gốm Chăm, đồ án “Thiết kế nội thất công trình nghỉ dưỡng về đề tài Làng Chài, tỉnh Bình Thuận” của sinh viên Trần Vĩnh Hưng (Ngành Thiết kế nội thất, Trường Đại học Hoa Sen), dưới sự hướng dẫn của ThS. Dương Ngọc Quỳnh Lâm, đã tái hiện một không gian nghỉ dưỡng mang đậm bản sắc địa phương.

Đồ án đồng thời đạt Giải Khuyến khích Loa Thành 2025, ghi nhận những nỗ lực sáng tạo của sinh viên trong việc kết nối kiến trúc đương đại với giá trị văn hóa bản địa.

Khi kiến trúc gắn với ký ức làng chài Bình Thuận

Với chủ đề tập trung vào không gian nghỉ dưỡng gắn liền với văn hóa Làng chài Bình Thuận, dự án đặt ra bài toán cải tạo nội thất cho một công trình hiện hữu nhằm tái cấu trúc và thổi vào đó một sức sống mới. Việc lựa chọn quy mô này cùng loại hình resort văn hóa là một thách thức lớn đối với một kiến trúc sư trẻ trong việc tìm kiếm điểm cân bằng tinh tế giữa áp lực thương mại của ngành dịch vụ lưu trú và trách nhiệm bảo tồn những di sản đang dần mai một.

Đồ án vì thế không chỉ là một diễn ngôn kỹ thuật thuần túy mà còn là một tuyên ngôn về tình yêu quê hương, nỗ lực chuyển hóa những ký ức tuổi thơ thành một thực thể kiến trúc có sức sống bền vững trong lòng đô thị biển.

Sự ra đời của dự án phản ánh một nhu cầu thực tiễn trong bối cảnh du lịch Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ với 12,6 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2023. Theo xu hướng thế giới, có đến 69% du khách hiện nay khao khát khám phá các giá trị bền vững thay vì sự xa hoa trống rỗng. Kiến trúc lúc này không chỉ là vỏ bao che mà đóng vai trò như một liệu pháp chữa lành, kết nối con người với thiên nhiên và tạo sinh kế cho cộng đồng.

Ý tưởng thiết kế Xứ Phan Resort: giao thoa văn hóa làng chài và gốm Chăm

Trong bối cảnh các làng nghề gốm Chăm và truyền thống đi biển đang đối mặt với sự biến đổi, Xứ Phan Resort trở thành nhịp cầu tái tạo các giá trị di sản sống. Thay vì những khối bê tông vô hồn, công trình tạo ra một hệ sinh thái cộng sinh nơi người dân địa phương trở thành một phần của giá trị dịch vụ, biến những con số tăng trưởng du lịch thành động lực bảo tồn văn hóa thực chất.

Trọng tâm của ngôn ngữ tạo hình trong đồ án là sự giao thoa độc đáo giữa đời sống làng chài mộc mạc của người Kinh và nghệ thuật gốm Chăm huyền bí từ tháp Pô Sah Inư. Hình ảnh những chiếc thuyền thúng, lưới cá và đôi tay kéo lưới chai sạn được lồng ghép khéo léo bên cạnh sắc đỏ của đất sét nung và kỹ thuật nung lộ thiên đặc trưng.

Việc lồng ghép hai dòng chảy văn hóa này vào không gian nội thất đương đại tạo nên một ngôn ngữ kiến trúc độc bản, nơi tính thô mộc của vật liệu biển cả bổ trợ cho chiều sâu tâm linh của văn hóa Chăm. Đây không đơn thuần là việc trang trí bề mặt mà là một quá trình cấu trúc hóa không gian, nơi mỗi chi tiết đều mang dấu ấn của lòng đất và biển cả, tạo nên một trải nghiệm thị giác và xúc giác đầy chiều sâu tinh thần.

Bài toán cải tạo công trình resort hiện hữu tại Phan Thiết

Dự án được triển khai trên nền cũ của Ocean Dunes Resort tại số 1 Tôn Đức Thắng, thành phố Phan Thiết, một vị trí đắc địa tiếp giáp biển Đồi Dương nhưng đang chịu sự xuống cấp của hệ thống nội thất lỗi thời. Phân tích thực địa cho thấy khu đất chịu ảnh hưởng mạnh bởi nắng gắt và chế độ gió mùa Tây Nam, Đông Bắc.

Để khắc phục nhược điểm về bước cột ngắn và diện tích phòng nhỏ của hiện trạng, đồ án đã đưa ra giải pháp tổ chức lại mặt bằng công năng theo hướng không gian mở, kết nối linh hoạt các khu vực để giảm cảm giác ngột ngạt.

Ngôn ngữ kiến trúc mang đậm bản sắc biển và văn hóa bản địa

Tận dụng ưu điểm trần hiện trạng cao, nhà thiết kế đã sử dụng các giải pháp xử lý cao độ và vỏ bao che thông minh để tối ưu hóa đối lưu không khí và ánh sáng tự nhiên. Việc cải tạo này không chỉ là thay đổi thẩm mỹ mà là một chiến lược tối ưu hóa vận hành, biến những giới hạn cấu trúc cũ thành lợi thế cho một không gian nghỉ dưỡng đậm chất bản địa.

Xứ Phan Resort hướng tới bốn mục tiêu cốt lõi: gìn giữ cộng đồng, du lịch bền vững, khẳng định bản sắc nghệ thuật và kiến tạo trải nghiệm văn hóa. Việc ứng dụng vật liệu bản địa như gạch nung thủ công, tre, gỗ kết hợp cùng các vật liệu bền vững mới như san hô tái chế, cát nén và sợi dừa không chỉ mang lại vẻ đẹp mộc mạc mà còn là chiến lược cộng sinh kinh tế địa phương.

Thiết kế ưu tiên việc bảo vệ hệ sinh thái rừng dương Bình Thuận và tiết kiệm năng lượng thông qua kiến trúc thích ứng khí hậu. Những mục tiêu này không chỉ phục vụ thẩm mỹ mà còn đảm bảo hiệu quả vận hành lâu dài, biến resort thành một bảo tàng sống – nơi lưu giữ ký ức địa phương trong một không gian đương đại đầy sức quyến rũ.

Hành trình trải nghiệm tại Xứ Phan Resort: Mộc – Hòa – Yên – Lặng

Hành trình trải nghiệm tại resort được dẫn dắt qua bốn phân khu mang thông điệp “Mộc – Hòa – Yên – Lặng”. Khởi đầu tại sảnh đón mang tên Mộc, du khách được đón chào bởi khoảnh khắc bình minh làng chài rực rỡ. Không gian nổi bật với trần trang trí mái chèo và hình ảnh lưới cá cách điệu, kết hợp cùng ánh sáng vàng ấm lan tỏa từ các cột gỗ thô mộc, tạo nên sự khởi đầu đầy hy vọng.

Chuyển sang không gian nhà hàng mang tên Hòa, tinh thần giao thoa văn hóa Kinh – Chăm được đẩy lên cao trào. Những vách phủ gốm đỏ nung lộ thiên kết hợp với mái tre đan và đèn mây tre thả trần tạo nên một bản hòa âm của chất liệu. Sự xuất hiện của đá granit địa phương và cát nén trong các chi tiết nội thất không chỉ tăng tính bản địa mà còn gợi nhắc về nghề làm nước mắm truyền thống lâu đời.

Tiếp nối là không gian phòng nghỉ mang tên Yên, nơi tái hiện hình ảnh những căn nhà làng chài xưa qua ngôn ngữ hiện đại. Trần nhà được thiết kế với mái gỗ nan xen gợi hình ảnh mái thuyền úp ngược phơi nắng trên bãi cát. Điểm nhấn đặc biệt là ban công hướng biển với bồn tắm đá và tường đá thô, mô phỏng cấu trúc của các tháp Chăm cổ, mang lại cảm giác an nhiên và sang trọng. Điểm kết của hành trình là khu vực Spa mang tên Lặng, một ốc đảo tĩnh tại lấy cảm hứng từ nghi thức thanh tẩy Chăm Pa.

Tại đây, vật liệu gạch gốm đỏ và đá được sử dụng như một lớp đệm nhiệt và cách âm tự nhiên, che chắn du khách khỏi cái nắng gió khắc nghiệt của Phan Thiết. Trong không gian trầm mặc với hương dược liệu bản địa và ánh sáng mờ ảo, du khách như được thực hiện một nghi thức thanh lọc thân-tâm-trí, tìm thấy khoảng lặng thiêng liêng giữa thiên nhiên.

Kiến trúc như cầu nối giữa di sản văn hóa và du lịch đương đại

Xứ Phan Resort không chỉ là một đồ án kiến trúc mà là một nhịp cầu nối liền quá khứ hào hùng và tương lai phát triển của vùng đất Bình Thuận. Như những câu thơ của Tế Hanh về mảnh hồn làng: “Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng / Rướn thân trắng bao la thâu góp gió”, công trình đã thực sự thâu góp được tinh thần của biển cả và lòng đất để tạo nên một không gian đầy nội lực.

Đây là lời nhắc nhở cho các kiến trúc sư về trách nhiệm bảo tồn di sản trong sáng tạo đương đại. Kiến trúc thực sự chỉ sống khi nó mang trong mình hơi thở của mảnh đất và con người nơi nó thuộc về, và Xứ Phan Resort chính là minh chứng cho sự trường tồn của bản sắc giữa dòng chảy biến động của thời đại.

Nguồn: Kienviet.net