Xu hướng “né” môn Khoa học tự nhiên và bài toán chọn ngành của học sinh

Khi đứng trước lựa chọn môn học và ngành học, rất nhiều học sinh ưu tiên cảm giác “dễ thở” hơn là một lộ trình dài hạn. Trong bối cảnh đó, xu hướng học sinh ít lựa chọn các môn Khoa học tự nhiên đang trở thành một vấn đề được xã hội quan tâm, không chỉ ở góc độ học đường mà còn ở câu chuyện nhân lực cho tương lai.

Theo thông tin được nêu tại một hội thảo về giáo dục STEM, hiện có khoảng 60–65% học sinh phổ thông lựa chọn tổ hợp khoa học xã hội. Thống kê của Bộ GD-ĐT trong giai đoạn 2020–2025 cũng cho thấy tỷ lệ thí sinh chọn các môn Khoa học xã hội luôn cao hơn nhóm Khoa học tự nhiên, đặc biệt rõ hơn từ kỳ thi theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Từ thực tế này, một câu hỏi lớn được đặt ra: nếu học sinh ngày càng ngại các môn tự nhiên, liệu các ngành gắn với công nghệ, dữ liệu, kỹ thuật và đổi mới sáng tạo có còn là con đường phù hợp? Câu trả lời là có, và thậm chí còn quan trọng hơn bao giờ hết.

Khi học sinh chọn “an toàn”, thị trường lại cần năng lực khác

Một trong những lý do khiến nhiều học sinh ít chọn Khoa học tự nhiên là vì nhóm này đòi hỏi tư duy logic, khả năng tính toán, nền tảng học tập tích lũy và sự bền bỉ trong quá trình học. Trong khi đó, nhiều em có xu hướng chọn những môn được xem là dễ đạt điểm hơn để phục vụ xét tốt nghiệp hoặc giảm áp lực học tập.

Tuy nhiên, thị trường lao động lại đang vận hành theo một hướng khác. Theo các chuyên gia, nhiều doanh nghiệp hiện gặp khó khăn trong tuyển dụng nhân sự có kỹ năng STEM, đặc biệt ở các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, kỹ thuật và công nghệ số. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực trong các lĩnh vực này vẫn đang thiếu hụt đáng kể so với nhu cầu thực tế.

Điều này cho thấy một thực tế rất rõ: học sinh có thể đang tránh những môn học “khó”, nhưng thị trường lại ngày càng cần những năng lực “khó thay thế”.

Khoa học tự nhiên là nền tảng tư duy cho nhiều ngành nghề mới

Khi nhắc đến Khoa học tự nhiên, nhiều học sinh thường nghĩ ngay đến những ngành học thuần kỹ thuật, phòng thí nghiệm hoặc các công việc mang tính chuyên môn hẹp. Nhưng trên thực tế, năng lực được hình thành từ nhóm này đang hiện diện trong rất nhiều lĩnh vực nghề nghiệp hiện đại.

Đó là tư duy phân tích, khả năng giải quyết vấn đề, cách tiếp cận dữ liệu, năng lực đọc hiểu công nghệ và khả năng ứng dụng kiến thức vào tình huống thực tế. Đây cũng chính là những năng lực cốt lõi của nhiều ngành học đang phát triển mạnh trong nền kinh tế số.

Nói cách khác, Khoa học tự nhiên không chỉ dẫn đến một nhóm nghề cụ thể, mà còn là nền tảng để người học bước vào những lĩnh vực mới đang có nhu cầu nhân lực rất cao.

Học sinh cần học đúng cách, đúng định hướng

Một điểm quan trọng là, để học sinh quay lại với STEM hay Khoa học tự nhiên, điều quan trọng là khơi gợi hứng thú học tập thông qua trải nghiệm thực học, thực làm. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò rất lớn của nhà trường phổ thông trong việc tổ chức dạy học, xây dựng tổ hợp môn và định hướng nghề nghiệp sớm cho học sinh.

Đây cũng là điều mà nhiều trường đại học hiện đại đang theo đuổi: giúp người học tiếp cận công nghệ và khoa học theo hướng gần gũi hơn, ứng dụng hơn, gắn với đời sống và công việc thực tế hơn.

Với học sinh hôm nay, điều cần thiết không phải là cố gắng trở thành người giỏi tất cả các môn tự nhiên theo cách truyền thống. Quan trọng hơn là hiểu mình phù hợp với nhóm năng lực nào, yêu thích điều gì, và chọn một ngành học giúp mình phát triển những năng lực đó thành lợi thế cạnh tranh trong tương lai.

Từ Khoa học tự nhiên đến các ngành học giàu tiềm năng trong thời đại số

Trong bối cảnh công nghệ, dữ liệu và chuyển đổi số đang tác động mạnh mẽ đến thị trường lao động, những năng lực được hình thành từ Khoa học tự nhiên vẫn giữ vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực nghề nghiệp hiện đại.

Tại Trường Đại học Hoa Sen, người học có thể tiếp cận những ngành đào tạo mang tính ứng dụng cao, gắn với xu hướng phát triển của nền kinh tế số như Trí tuệ nhân tạo, Kỹ thuật phần mềm, Công nghệ ứng dụng số, Công nghệ Tài chính, Thương mại điện tử …

Đây là những ngành học giúp sinh viên phát triển tư duy công nghệ, khả năng phân tích, kỹ năng ứng dụng và năng lực thích nghi với môi trường làm việc đang thay đổi từng ngày. Quan trọng hơn, người học không chỉ tiếp cận kiến thức chuyên môn mà còn được rèn luyện khả năng giải quyết vấn đề, làm việc thực tiễn và sẵn sàng hội nhập với thị trường lao động hiện đại.

>>>Tìm hiểu chi tiết chương trình đào tạo tại HSU năm 2026

Nguồn: thanhnien.vn