Hội thảo Giáo dục khai phóng và công nghiệp văn hóa: Triết lý, thực tiễn và hệ sinh thái sáng tạo trong kỷ nguyên AI
Ngày 15/5/2026, Phòng Nghiên cứu Khoa học – Tạp chí Khoa học Đại học Hoa Sen đã tổ chức hội thảo với chủ đề “Giáo dục Khai phóng và Công nghiệp Văn hóa: Triết lý, thực tiễn và hệ sinh thái sáng tạo trong kỷ nguyên AI”.
Hội thảo quy tụ các chuyên gia, diễn giả uy tín trong lĩnh vực Giáo dục Khai phóng (GDKP) và Công nghiệp Văn hóa (CNVH) đến từ nhiều trường đại học, tổ chức và cơ quan trong nước, quốc tế. Tại chương trình, các nội dung trọng tâm được trình bày và trao đổi sâu sắc thông qua các phiên tham luận và thảo luận chuyên đề.
Giáo dục Khai phóng và Công nghiệp Văn hóa trong kỷ nguyên AI
Mở đầu hội thảo, TS. Lê Văn Út – Phó Hiệu trưởng Phụ trách nghiên cứu khoa học Đại học Hoa Sen đã gửi lời tri ân đến 5 diễn giả tham gia chương trình. Tiếp đó, TS. Lê Văn Út khái quát về sự chuyển mình mạnh mẽ trong giáo dục của Việt Nam thể hiện qua các Nghị quyết 71-NQ/TW, Nghị quyết 80-NQ/TW, Nghị quyết 162-NQ/TW; Bối cảnh thế giới ngày nay trong kỷ nguyên AI và toàn cầu hóa; Vai trò của Giáo dục Khai Phóng đối với nền giáo dục ở nhiều quốc gia trên thế giới; Tiềm lực của Đại học Hoa Sen.
“Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ trong giáo dục, hướng tới hội nhập quốc tế sâu rộng nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tiệm cận các chuẩn mực toàn cầu theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW, Nghị quyết 80-NQ/TW, Nghị quyết 162-NQ/TW. Thế giới đang trong kỷ nguyên AI và toàn cầu hóa, nền giáo dục ở nhiều quốc gia trên thế giới đang đặt trọng tâm vào xu hướng đào tạo kỹ năng và năng lực áp dụng kiến thức, khả năng điều khiển công nghệ AI, năng lực hợp tác làm việc trong bối cảnh đa dạng, đa văn hóa, có đạo đức và lý luận cao.
Trong bối cảnh này, các trường đại học uy tín đều chú trọng vào giáo dục khai phóng. Bởi lẽ, GDKP có vai trò vô cùng quan trọng, không chỉ đào tạo “người có nghề”, mà còn đào tạo “con người sáng tạo”, nguồn nhân lực chất lượng cao, có năng lực học suốt đời. Bên cạnh đó, GDKP còn đặt trọng tâm vào việc phát triển năng lực tư duy và giá trị cá nhân”, trích bài phát biểu của TS. Lê Văn Út.
Đối với chủ đề và nội dung của hội thảo, TS. Lê Văn Út đặc biệt nhấn mạnh vào 2 trụ cột tiêu biểu với 5 nội dung chính. Trong đó, mảng GDKP đặt trọng tâm vào 3 chủ đề lớn nhằm làm nổi bật các giá trị cốt lõi gồm: (1) Triết lý, bản sắc và vị thế của giáo dục khai phóng trong thời đại AI – GS.TS. Trương Nguyện Thành, GS danh dự Đại học Utah, Hoa Kỳ; (2) Phát triển năng lực toàn diện và trải nghiệm sinh viên trong giáo dục khai phóng – PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Anh, Ủy viên Hội đồng Quốc gia và Giáo dục Nhân lực; (3) Thiết kế chương trình, phương pháp giảng dạy và đánh giá trong giáo dục khai phóng – TS. Trịnh Quang Vinh, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQG TP.HCM.
Giáo dục Khai phóng: Từ triết lý đào tạo đến hệ sinh thái sáng tạo
Tại hội thảo, GS.TS. Trương Nguyện Thành trình bày tham luận 1 với chủ đề: Triết lý, bản sắc và vị thế của giáo dục khai phóng trong thời đại AI với 4 nội dung tiêu biểu: (1) Những lầm tưởng về GDKP tại Việt Nam; (2) Sự khác biệt giữa triết lý Đông- Tây về GDKP; (3) Vì sao mô hình đại học chuyên ngành đang bị AI thách thức?; (4) Vì sao GDKP trở nên quan trọng trong thời đại AI?
Ngoài phần trình bày tham luận, GS.TS. Trương Nguyện Thành còn trả lời sâu về các câu hỏi của Giảng viên Chương trình GDKP và tặng sinh viên HSU khóa học “Sống trong thời đại AI”.
Phát triển năng lực toàn diện và trải nghiệm sinh viên trong Giáo dục Khai phóng
PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Anh trình bày tham luận 2 với chủ đề: Phát triển năng lực toàn diện và trải nghiệm sinh viên trong giáo dục khai phóng với 3 nội dung tiêu biểu: (1) GDKP trong thị trường lao động cạnh tranh: Sự cần thiết, thách thức và định hướng phát triển cho sinh viên Việt Nam; (2) Đánh giá theo tư duy thiết kế (Design Thinking): Từ điểm số sang thấu cảm và giá trị văn hóa; (3) So sánh GDKP giữa Nga và Hoa Kỳ, đề xuất cho Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa giáo dục. Mỗi nội dung đều có phân tích, đánh giá sâu.
Đặc biệt, PGS.TS. Kim Anh cho rằng thiết kế đúng sẽ giúp sinh viên không bị quá tải, đồng thời học sâu hơn, làm tốt hơn, sống có ý nghĩa hơn. Bên cạnh đó, PGS.TS. Kim Anh cũng đưa ra mô hình đề xuất “Hybrid Liberal Education” cho bối cảnh của Việt Nam.
Thiết kế chương trình và phương pháp giảng dạy trong Giáo dục Khai phóng
Tại phiên thảo luận, TS. Trịnh Quang Vinh đã có phần trình bày hệ thống về Thiết kế chương trình, phương pháp giảng dạy và đánh giá trong GDKP với 6 nội dung lớn. Trong đó, 4 nội dung có tính thực tiễn cao, cụ thể: (1) GDKP – triết lý đào tạo con người sáng tạo; (2) Liên ngành – Cấu trúc cốt lõi của hệ sinh thái sáng tạo; (3) Từ GDKP đến hệ sinh thái sáng tạo; (4) Mô hình LAEM như một trường hợp thực tiễn.
Theo TS. Quang Vinh: “Trong kỷ nguyên AI, ưu thế cạnh tranh của con người không còn nằm ở việc sở hữu tri thức mà ở khả năng liên kết, diễn giải và sáng tạo tri thức mới. GDKP không chỉ là một mô hình đào tạo, mà là nền tảng kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo cho CNVH tương lai”.
Công nghiệp Văn hóa mở ra cơ hội phát triển mới cho giáo dục đại học
Về mảng Công nghiệp Văn hóa, hội thảo mang đến 2 nội dung tiêu biểu nhằm áp dụng hiệu quả vào việc Xây dựng Khung chương trình đào tạo Công nghiệp Văn hóa, nghiên cứu & sản xuất các sản phẩm Công nghiệp Văn hóa ứng dụng tại Đại học Hoa Sen, thể hiện qua 2 chủ đề: (1) Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và mô hình kinh doanh trong công nghiệp văn hóa trên thế giới – TS. Từ Minh Thiện, Phó Hiệu trưởng Đại học Hoa Sen; (2) Công nghiệp văn hóa ở Việt Nam: Triển vọng và Thách thức – PGS. TS. Nguyễn Ngọc Thơ, Canada.
Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực Công nghiệp Văn hóa
TS. Từ Minh Thiện trình bày tham luận 3 về mảng Công nghiệp Văn hóa với chủ đề: Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và mô hình kinh doanh trong công nghiệp văn hóa trên thế giới, với 4 nội dung trọng tâm: (1) Tình hình phát triển CNVH trên thế giới; (2) Tình hình phát triển CNVH tại Việt Nam và TPHCM; (3) Các mô hình kinh doanh CNVH trên thế giới và Việt Nam; (4) Đề xuất và kiến nghị chiến lược.
Qua 4 nội dung trọng tâm, TS. Từ Minh Thiện đã hệ thống, phân tích, đánh giá, đưa ra đề xuất và kiến nghị chiến lược cho chính phủ, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và vai trò của HSU và gợi ý cho lộ trình tổng hợp & phát triển CNVH cho TP.HCM. Bên cạnh đó, TS. Từ Minh Thiện cũng nêu 6 tóm tắt và kết luận cũng là những gợi mở hữu ích cho hàm ý chính sách, hàm ý quản trị đối với CNVH.
Công nghiệp Văn hóa tại Việt Nam: Triển vọng và thách thức
PGS. TS. Nguyễn Ngọc Thơ trình bày tại phiện thảo luận 2 về mảng Công nghiệp Văn hóa với chủ đề: Công nghiệp văn hóa ở Việt Nam: Triển vọng và Thách thức. Trong phần trình bày, PGS.TS. Nguyễn Ngọc Thơ chú trọng vào 2 nội dung lớn, gồm: (1) Loại hình công nghiệp văn hóa phù hợp điều kiện Việt Nam; (2) Triển vọng ngành CNVH ở Việt Nam.
Ngoài ra, PGS.TS. Ngọc Thơ cũng trả lời những câu hỏi chuyên sâu về lĩnh vực CNVH, từ kinh nghiệm thực tế và bài học thành công từ CNVH ở các quốc gia như Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, v.v. Đồng thời, PGS. TS. Ngọc Thơ cũng đưa ra những đề xuất cụ thể và thiết thực cho việc xây dựng khung chương trình đào tạo CNVH đối với Đại học Hoa Sen.
Từ hội thảo đến định hướng phát triển dài hạn của Đại học Hoa Sen
Khép lại buổi hội thảo, TS. Nguyễn Thị Tịnh, Giám đốc Chương trình Giáo dục Khai phóng, Đại học Hoa Sen gửi lời cảm ơn sâu sắc đến các diễn giả, đặc biệt về sự chuẩn bị nội dung tham luận với nền tảng kiến thức về GDKP – CNVH đa dạng, cập nhật cùng với nhiều case study quý giá, thông tin hữu ích, thực tiễn. Từ những kết quả của hội thảo, Chương trình Giáo dục Khai phóng có thể tham chiếu, bổ sung, nâng cấp và vận dụng vào thời gian sắp tới.
Với những trao đổi sâu sắc tại phiên thảo luận của các học giả, chuyên gia và giảng viên Chương trình Giáo dục Khai phóng, Đại học Hoa Sen không chỉ làm nổi bật 2 trụ cột là Giáo dục Khai phóng và Công nghiệp Văn hóa mà còn cung cấp nền tảng khoa học, hàm ý quản trị và hàm ý chính sách cho các cấp lãnh đạo tại các trường đại học ở Việt Nam.
Kết quả của hội thảo đã làm sáng rõ các giá trị cốt lõi của Giáo dục Khai phóng và trong 12 lĩnh vực Công nghiệp Văn hóa, các diễn giả cũng đã đề xuất nên ưu tiên 3 – 4 lĩnh vực cụ thể, khả thi và hiệu quả nhất cho Đại học Hoa Sen, vốn là trường đại học đào tạo đa ngành với triết lý giáo dục: Lấy người học làm trung tâm, trao quyền để tự chủ và kiến tạo giá trị thực tiễn.
Bên cạnh đó, định vị chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030 tại Đại học Hoa Sen thể hiện qua 4 trụ cột: KHAI PHÓNG – ỨNG DỤNG – ĐỔI MỚI SÁNG TẠO – THÔNG MINH, hướng tới xây dựng một đại học khai phóng trong tư duy, ứng dụng trong đào tạo, đổi mới sáng tạo trong hệ sinh thái tri thức và thông minh trong quản trị vận hành. Vì vậy, có nhiều ngành đào tạo tại Đại học Hoa Sen rất phù hợp để áp dụng vào mảng công nghiệp văn hóa ứng dụng như: Du lịch, ẩm thực, thời trang, thiết kế nghệ thuật, v.v.
Thực hiện: Huyền Đinh
Phòng Marketing – Truyền thông
