Diễn đàn hàng không HSU 2026: ĐỘT PHÁ HẠ TẦNG, HẢI QUAN SỐ VÀ NHÂN LỰC 4.0

Diễn đàn Hàng không HSU 2026 diễn ra vào ngày 22/8/2026 tại Hội trường Summit quy tụ chuyên gia, doanh nghiệp, nhà quản lý, giảng viên, người học cùng thảo luận các yêu cầu đặt ra về cơ chế, hạ tầng và nhân lực, hướng đến một hệ sinh thái hàng không thông minh, sự kiện đã mang đến những góc nhìn chuyên sâu về bức tranh phát triển của hàng không Việt Nam. Các tham luận tại diễn đàn cho thấy Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để nâng cao vị thế trên bản đồ hàng không và logistics khu vực.

Đột phá hải quan số, khơi thông logistics hàng không

Theo ThS. Nguyễn Tất Tiến, Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để trở thành cửa ngõ kết nối hàng không toàn cầu nhờ vị trí địa lý, khả năng kết nối quốc tế và sự phát triển nhanh của hoạt động xuất nhập khẩu. Cùng với xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng theo chiến lược “China + 1”, nhu cầu vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không ngày càng gia tăng.

Tuy nhiên, chi phí vận hành mặt đất, thời gian thông quan và thủ tục hành chính vẫn là những điểm nghẽn cần được tháo gỡ.

Ba nền tảng công nghệ quan trọng gồm Cổng một cửa quốc gia (NSW), hệ thống VNACCS/VCIS và VASSCM đang góp phần số hóa quy trình khai báo, phân luồng, giám sát và thông quan hàng hóa. Trong tương lai, việc ứng dụng AI và Big Data vào phân tích rủi ro, phân luồng hàng hóa sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thời gian xử lý.

Đặc biệt, sân bay Long Thành được kỳ vọng trở thành một điểm đột phá với các giải pháp như định vị hàng hóa bằng tag thông minh, thông quan trước khi máy bay hạ cánh và kết nối dữ liệu thông qua API mở.

Airport City – hướng phát triển mới của hạ tầng hàng không

Ở góc độ hạ tầng, Ông Trần Chí Dũng giới thiệu mô hình Airport City – đô thị sân bay, hướng đến sự phát triển đồng bộ giữa logistics, đô thị và công nghiệp hàng không.

Nếu Cargo City tập trung chủ yếu vào hoạt động hàng hóa, Airport City mở rộng thành một hệ sinh thái kinh tế lớn hơn, bao gồm logistics, vận tải đa phương thức, dịch vụ hàng không, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và các dịch vụ đô thị.

Một trong những thách thức lớn được chỉ ra là dữ liệu phân tán. Khi dữ liệu giữa các bên chưa được liên thông, doanh nghiệp phải đối mặt với chi phí logistics cao và khó khai thác tối đa hiệu quả chuyển đổi số. Vì vậy, chuẩn hóa dữ liệu theo hướng One Record và tăng cường chia sẻ dữ liệu an toàn sẽ là nền tảng quan trọng để phát triển hàng không xanh và thông minh.

Chủ động chuẩn bị nhân lực cho hàng không 4.0

Không chỉ công nghệ và hạ tầng, nguồn nhân lực hàng không 4.0 cũng là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của ngành.

ThS. Phạm Minh Thanh Trúc đặt ra câu hỏi: “Chúng ta đang chuẩn bị con người cho ngành hàng không hôm nay hay ngày mai?”

Trong bối cảnh công nghệ liên tục thay đổi quy trình và yêu cầu công việc, người lao động cần chuyển từ tư duy “học để làm một công việc” sang tư duy “phát triển năng lực và kỹ năng để thích ứng với nhiều công việc mới”.

Ba định hướng được nhấn mạnh là dự đoán trước – thích nghi trước – học hỏi trước. Nhà trường, doanh nghiệp và người học cần hình thành mối liên kết chặt chẽ để xác định nhu cầu kỹ năng, xây dựng chương trình đào tạo và tạo cơ hội thực hành sát với thực tiễn ngành.

Kinh tế hàng không – mắt xích chiến lược của nền kinh tế

Theo TS. Nguyễn Tiến Thịnh, phía sau mỗi chuyến bay là một hệ sinh thái kinh tế phức tạp, kết nối hạ tầng, logistics, thương mại, du lịch, đầu tư và đô thị. Vì vậy, sự phát triển của hàng không không chỉ được đo bằng số lượng chuyến bay hay hành khách mà còn bằng khả năng tạo ra giá trị cho toàn bộ nền kinh tế.

Từ tư duy “sân bay là công trình hạ tầng”, Việt Nam cần hướng đến tư duy “đô thị sân bay là động lực tăng trưởng kinh tế của vùng”. Trong quá trình đó, bài toán về vốn, công nghệ, vận hành và đặc biệt là con người cần được giải quyết đồng bộ.

Diễn đàn Hàng không HSU là cột mốc đáng nhớ cho sự phát triển lĩnh vực Hàng không tại Đại học Hoa Sen

Thông qua Diễn đàn Hàng không HSU 2026, Khoa Logistics – Thương mại Quốc tế, Đại học Hoa Sen không chỉ tạo ra một không gian kết nối giữa nhà trường – doanh nghiệp – chuyên gia – người học, mà còn góp phần mở rộng góc nhìn về tương lai của ngành hàng không Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Những vấn đề được đặt ra tại diễn đàn cho thấy sự phát triển của hàng không không thể chỉ được nhìn nhận từ những đường bay, sân bay hay số lượng hành khách. Đằng sau mỗi chuyến bay là một hệ sinh thái kinh tế – logistics – công nghệ – dữ liệu – nhân lực có sự liên kết chặt chẽ. Khi hạ tầng được đầu tư đồng bộ, chính sách được cải thiện, dữ liệu được kết nối và công nghệ được ứng dụng hiệu quả, ngành hàng không sẽ không chỉ đáp ứng nhu cầu vận tải mà còn trở thành động lực thúc đẩy thương mại, du lịch, logistics, đầu tư và phát triển đô thị.

Đặc biệt, trong tiến trình hướng đến hàng không thông minh, yếu tố con người tiếp tục giữ vai trò trung tâm. Công nghệ có thể thay đổi quy trình, hệ thống và cách thức vận hành, nhưng chính nguồn nhân lực có tư duy chủ động, khả năng thích nghi và năng lực ứng dụng công nghệ mới là yếu tố quyết định khả năng biến những mô hình và giải pháp trên giấy thành giá trị thực tiễn.

Đây cũng chính là định hướng mà chương trình đào tạo Kinh tế Hàng không thông minh tại Đại học Hoa Sen hướng tới: đào tạo người học không chỉ hiểu về hoạt động hàng không, mà còn có khả năng nhìn nhận ngành dưới góc độ kinh tế, logistics, công nghệ, dữ liệu và quản trị hệ sinh thái. Việc gắn kết kiến thức học thuật với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp sẽ giúp người học chủ động chuẩn bị năng lực cho cả hàng không hôm nay và hàng không của tương lai.

Từ những trao đổi tại diễn đàn, một thông điệp xuyên suốt được khẳng định: hàng không Việt Nam muốn bứt phá cần một hệ sinh thái cùng phát triển. Nhà nước kiến tạo chính sách và khơi thông dòng chảy; doanh nghiệp chủ động đổi mới và liên kết dữ liệu; các đơn vị khai thác hạ tầng nâng cao năng lực vận hành; nhà trường cung cấp tri thức và nguồn nhân lực; còn người học cần chủ động học hỏi, thích nghi và sáng tạo.