Hàng không ‘khát’ nhân lực chất lượng cao trước chu kỳ phát triển mới

Ngành hàng không bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh

Sau giai đoạn phục hồi hậu đại dịch, ngành hàng không Việt Nam đang bước vào một chu kỳ phát triển mới với tốc độ tăng trưởng nhanh chưa từng có. Hàng loạt dự án mở rộng sân bay, tăng chuyến bay quốc tế, phát triển logistics hàng không và sự xuất hiện của các hãng bay mới đang tạo nên bức tranh sôi động cho toàn ngành.

Theo định hướng của ngành hàng không Việt Nam đến năm 2026, lượng hành khách có thể đạt khoảng 95 triệu lượt mỗi năm. Các sân bay lớn như Long Thành, Tân Sơn Nhất, Nội Bài, Cam Ranh hay Phú Quốc đều đang được đầu tư mở rộng, kéo theo nhu cầu rất lớn về đội ngũ nhân sự chất lượng cao.

Tuy nhiên, khi quy mô thị trường tăng nhanh, bài toán nhân lực lại trở thành “nút thắt” lớn nhất. Nhiều doanh nghiệp, hãng bay, sân bay và đơn vị logistics đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực có chuyên môn, đặc biệt ở nhóm vị trí quản lý, kỹ thuật và vận hành.

Áp lực nhân lực lan rộng toàn ngành

Trao đổi với Tạp chí Hàng không, TS. Nguyễn Tiến Thịnh – Giám đốc chương trình Kinh doanh quốc tế, phụ trách chuyên ngành Kinh tế Hàng không Thông minh (Trường Đại học Hoa Sen) nhận định, trong 3-5 năm tới, ngành hàng không Việt Nam không chỉ là “phục hồi” mà đang bước vào giai đoạn phát triển mới.

Theo TS Nguyễn Tiến Thịnh, có 3 yếu tố cốt lõi thúc đẩy nhu cầu nhân lực, gồm các siêu dự án hạ tầng mà trọng điểm là Cảng Hàng không quốc tế Long Thành cùng việc nâng cấp các sân bay Tân Sơn Nhất, Nội Bài. Điều này tạo ra một “cơn khát” nhân lực vận hành và quản lý cảng cực lớn.

Cùng với đó là sự mở rộng biên chế đội tàu bay, các hãng hàng không nội địa đang liên tục ký kết các hợp đồng mua mới tàu bay thân rộng để phục vụ mạng bay quốc tế, các hãng cần thêm nhân lực cho đội ngũ kỹ thuật và khai thác.

Ngoài ra, xu hướng chuyển đổi số và hàng không xanh thúc đẩy ngành cần tuyển dụng những nhân sự không chỉ giỏi nghiệp vụ truyền thống mà còn phải làm chủ được công nghệ và các tiêu chuẩn bền vững quốc tế.

“Việc mở rộng hệ thống hạ tầng hàng không, đặc biệt là sự hình thành mô hình “đô thị sân bay” như tại Long Thành, đang mở ra những cơ hội việc làm rõ rệt cho sinh viên ngành hàng không. Không chỉ dừng lại ở các vị trí trực tiếp trong ngành, sự phát triển này còn kéo theo nhu cầu nhân lực ở các lĩnh vực liên quan như logistics và kinh doanh quốc tế”, TS Thịnh nhận định.

Ngoài ra, với chính sách mở rộng cho khu vực tư nhân tham gia ngành hàng không, xu hướng tích hợp đa phương thức và số hóa logistics cùng với định hướng phát triển “kinh tế tầm thấp” (Low Altitude Economy – LAE)…, nhu cầu nhân lực có kiến thức liên ngành ngày càng cao. Trong khi đó, đây là những ngành đào tạo còn khá mới mẻ và có ít cơ sở đào tạo.

Còn theo PGS.TS Trần Hoài An – Giám đốc Học viện Hàng không Việt Nam, nhu cầu nhân lực sẽ tăng trưởng khoảng 15-20% mỗi năm trong thời gian tới. Đây là “thời điểm vàng” cho những bạn trẻ có sự chuẩn bị bài bản về cả kỹ năng chuyên môn lẫn ngoại ngữ.

Theo PGS.TS Trần Hoài An, ba nhóm ngành có nhu cầu tuyển dụng cao nhất đối với sinh viên mới tốt nghiệp ngành hàng không hiện nay gồm: Kỹ thuật và Bảo dưỡng tàu bay (Engineering), nhóm Quản trị và Khai thác mặt đất (Ground Operations) và nhóm Logistics và Chuỗi cung ứng hàng không (Air Cargo).

Thực tế cho thấy, tình trạng thiếu hụt nhân lực đã xuất hiện rõ nét trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch và ngày càng trở nên nghiêm trọng. Nhiều doanh nghiệp liên tục đăng tuyển nhưng vẫn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nhân sự phù hợp, đặc biệt ở các vị trí yêu cầu chuyên môn cao.

Áp lực tuyển dụng không tập trung ở một vài vị trí riêng lẻ mà lan rộng trên toàn hệ thống. Trong đó, phi công và kỹ sư bảo dưỡng tiếp tục là hai nhóm nhân lực khan hiếm nhất do yêu cầu đào tạo kéo dài và chi phí rất cao.

Những kỹ năng doanh nghiệp hàng không tìm kiếm

Để đáp ứng nhu cầu tuyển dụng trong chu kỳ phát triển mới, sinh viên và người lao động cần chuẩn bị sớm những năng lực sau:

1. Ngoại ngữ tốt

Tiếng Anh gần như là điều kiện bắt buộc trong ngành hàng không. Ngoài giao tiếp, người học cần có khả năng đọc hiểu tài liệu chuyên ngành, làm việc với đối tác quốc tế và sử dụng thuật ngữ chuyên môn.

2. Kiến thức về logistics và chuỗi cung ứng

Hàng không hiện không còn tách rời logistics. Các doanh nghiệp rất cần nhân sự hiểu cách vận hành chuỗi cung ứng, quản lý vận tải, kho bãi, giao nhận quốc tế và thương mại xuyên biên giới.

3. Kỹ năng công nghệ

Ngành hàng không đang chuyển đổi số rất mạnh. Nhiều doanh nghiệp ưu tiên ứng viên biết sử dụng phần mềm quản lý vận tải, dữ liệu, ERP, AI, hệ thống quản trị sân bay và thương mại điện tử.

4. Kỹ năng làm việc thực tế

Khả năng xử lý tình huống, làm việc nhóm, quản lý thời gian, chịu áp lực và thích nghi với môi trường quốc tế là yếu tố quan trọng giúp ứng viên nổi bật.

Đào tạo đúng hướng – chìa khóa để nắm bắt cơ hội

Trong bối cảnh doanh nghiệp “khát” nhân lực chất lượng cao, việc lựa chọn môi trường đào tạo phù hợp trở nên đặc biệt quan trọng. Người học cần ưu tiên những chương trình gắn với thực tế, có kết nối doanh nghiệp, chú trọng kỹ năng ngoại ngữ và tạo cơ hội thực tập từ sớm.

Các ngành học như Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Kinh doanh quốc tế, Thương mại điện tử, Quản trị dịch vụ hàng không hay Kinh tế hàng không thông minh đang trở thành lựa chọn được nhiều bạn trẻ quan tâm.

Tại Trường Đại học Hoa Sen, sinh viên được tiếp cận với môi trường học tập theo định hướng thực tiễn, kết nối doanh nghiệp và cập nhật xu hướng mới của ngành hàng không – logistics. Chương trình đào tạo chú trọng tiếng Anh, kỹ năng công nghệ, kỹ năng nghề nghiệp và trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp, giúp sinh viên sẵn sàng tham gia thị trường lao động ngay sau khi tốt nghiệp.

Kết luận

Ngành hàng không Việt Nam đang đứng trước một chu kỳ phát triển mới đầy triển vọng. Tuy nhiên, để tăng trưởng bền vững, yếu tố quan trọng nhất vẫn là nguồn nhân lực chất lượng cao.

Tình trạng “khát” nhân lực không chỉ là thách thức với doanh nghiệp mà còn là cơ hội lớn cho thế hệ trẻ. Những bạn chuẩn bị sớm về kiến thức, ngoại ngữ, công nghệ và kỹ năng thực tế sẽ có nhiều lợi thế để trở thành nhân sự được săn đón trong ngành hàng không của tương lai.