{"id":1524,"date":"2023-03-19T23:27:46","date_gmt":"2023-03-19T16:27:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/?p=1524"},"modified":"2024-01-30T11:13:04","modified_gmt":"2024-01-30T04:13:04","slug":"soc-van-hoa-culture-shock","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/soc-van-hoa-culture-shock\/","title":{"rendered":"<strong>S\u1ed0C V\u0102N H\u00d3A \u2013 Culture Shock<\/strong>"},"content":{"rendered":"\n<p>S\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a l\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 r\u1ea5t ph\u1ed5 bi\u1ebfn kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u0169ng du h\u1ecdc sinh khi l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1eb7t ch\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc xa l\u1ea1 v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1edbi m\u1ebb v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef, l\u1ed1i s\u1ed1ng, phong t\u1ee5c, t\u1eadp qu\u00e1n, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ea5t k\u1ef3 ai khi h\u1ecd va ch\u1ea1m v\u1edbi m\u1ed9t t\u00ecnh hu\u1ed1ng m\u1edbi, n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a m\u1edbi, m\u1ed9t v\u00f9ng mi\u1ec1n m\u1edbi ngay tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng nh\u1eadn bi\u1ebft. B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y s\u1ebd b\u00e0n v\u1ec1 ba \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh g\u1ed3m: s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a, b\u1ed1n giai \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a, v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 c\u00e1ch gi\u1ea3i quy\u1ebft khi b\u1ecb s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"265\" src=\"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/soc-van-hoa-du-hoc.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1530\" srcset=\"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/soc-van-hoa-du-hoc.jpg 600w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/soc-van-hoa-du-hoc-300x133.jpg 300w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/soc-van-hoa-du-hoc-256x113.jpg 256w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/soc-van-hoa-du-hoc-474x209.jpg 474w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/soc-van-hoa-du-hoc-396x175.jpg 396w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/soc-van-hoa-du-hoc-310x137.jpg 310w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/soc-van-hoa-du-hoc-418x185.jpg 418w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/soc-van-hoa-du-hoc-425x188.jpg 425w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/soc-van-hoa-du-hoc-201x89.jpg 201w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/soc-van-hoa-du-hoc-492x217.jpg 492w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/soc-van-hoa-du-hoc-415x183.jpg 415w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/soc-van-hoa-du-hoc-395x174.jpg 395w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/soc-van-hoa-du-hoc-535x236.jpg 535w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Theo Adler (1981) cho r\u1eb1ng s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a l\u00e0 m\u1ed9t t\u1eadp h\u1ee3p c\u00e1c ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ea3m x\u00fac \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c m\u1ea5t \u0111i s\u1ef1 quen thu\u1ed9c t\u1eeb n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u1eefng k\u00edch th\u00edch c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a m\u1edbi m\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 \u00edt ho\u1eb7c ch\u01b0a hi\u1ec3u r\u00f5 \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a s\u1ef1 v\u1eadt-s\u1ef1 vi\u1ec7c hay hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng hay t\u1ea3i nghi\u1ec7m m\u1edbi v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn hi\u1ec3u l\u1ea7m (trang 13). Hay n\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 th\u00f4ng tin v\u1ec1 n\u01a1i m\u00e0 h\u1ecd s\u1ebd \u0111\u1ebfn th\u00ec h\u1ecd th\u01b0\u1eddng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng b\u1ecb s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u1ecdc gi\u1ea3 Oberg (1954, 1960) l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean gi\u1edbi thi\u1ec7u thu\u1eadt ng\u1eef \u2018s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a\u2019, s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ec3 m\u00f4 t\u1ea3 tr\u1ea3i nghi\u1ec7m c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0 t\u1eeb n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a n\u00e0y sang n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a kh\u00e1c. Oberg \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a <em>l\u00e0 s\u1ef1 lo l\u1eafng d\u1ed3n d\u1eadp do \u0111\u00e1nh m\u1ea5t t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c d\u1ea5u hi\u1ec7u v\u00e0 bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng quen thu\u1ed9c c\u1ee7a ch\u00fang ta v\u1ec1 s\u1ef1 giao ti\u1ebfp x\u00e3 h\u1ed9i<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo h\u1ecdc gi\u1ea3 Oberg (1986) \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t s\u1ed1 v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a nh\u01b0:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>S\u1ef1 lo l\u1eafng v\u1ec1 th\u1ee9c \u0103n c\u1ee7a n\u01a1i m\u1edbi hay m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc m\u1edbi,<\/li>\n\n\n\n<li>Sinh vi\u00ean t\u1eeb l\u1edbp 12 l\u00ean h\u1ecdc \u0111\u1ea1i h\u1ecdc,<\/li>\n\n\n\n<li>M\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1eeb qu\u00ea l\u00ean th\u00e0nh ph\u1ed1 sinh s\u1ed1ng hay l\u00e0m vi\u1ec7c hay th\u0103m ng\u01b0\u1eddi th\u00e2n<\/li>\n\n\n\n<li>Chuy\u1ec3n vi\u1ec7c t\u1eeb c\u00f4ng ty n\u00e0y qua l\u00e0m cho c\u00f4ng ty kh\u00e1c,<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00e1c s\u0129 v\u00e0 nh\u00e2n vi\u00ean y t\u1ebf t\u1eeb B\u1eafc v\u00e0o Nam trong th\u1eddi gian CoVID-19 v\u1eeba qua \u0111\u00e3 cho th\u1ea5y ch\u1ed1ng d\u1ecbch h\u1ecd ch\u01b0a quen ngay \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi m\u00f3n \u0103n hay gia v\u1ecb c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi mi\u1ec1n nam hay ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, hay<\/li>\n\n\n\n<li>S\u1ef1 lo l\u1eafng khi ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c, c\u1ea3m gi\u00e1c kh\u00f4ng mu\u1ed1n h\u1ecdc ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc s\u1edf t\u1ea1i, c\u1ea3m gi\u00e1c mu\u1ed1n quay v\u1ec1 \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a m\u00ecnh, n\u01a1i ch\u00f4n rau c\u1eaft r\u1ed1n c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a l\u00e0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m quan tr\u1ecdng c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea3o lu\u1eadn b\u1edfi v\u00ec v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y hi\u1ec7n di\u1ec7n th\u01b0\u1eddng tr\u1ef1c trong c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng h\u00e0ng ng\u00e0y \u0111\u1ebfn c\u00e1c ph\u1ea1m vi r\u1ed9ng h\u01a1n nh\u01b0 h\u1ec7 t\u01b0 t\u01b0\u1edfng v\u00e0 c\u00e1c thi\u1ebft ch\u1ebf x\u00e3 h\u1ed9i.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/du-hoc-tan-con-duong-vang-culture-shock.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1526\" width=\"425\" height=\"171\" srcset=\"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/du-hoc-tan-con-duong-vang-culture-shock.jpg 1140w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/du-hoc-tan-con-duong-vang-culture-shock-300x121.jpg 300w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/du-hoc-tan-con-duong-vang-culture-shock-256x103.jpg 256w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/du-hoc-tan-con-duong-vang-culture-shock-474x191.jpg 474w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/du-hoc-tan-con-duong-vang-culture-shock-396x159.jpg 396w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/du-hoc-tan-con-duong-vang-culture-shock-310x125.jpg 310w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/du-hoc-tan-con-duong-vang-culture-shock-418x168.jpg 418w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/du-hoc-tan-con-duong-vang-culture-shock-425x171.jpg 425w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/du-hoc-tan-con-duong-vang-culture-shock-201x81.jpg 201w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/du-hoc-tan-con-duong-vang-culture-shock-492x198.jpg 492w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/du-hoc-tan-con-duong-vang-culture-shock-645x260.jpg 645w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/du-hoc-tan-con-duong-vang-culture-shock-415x167.jpg 415w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/du-hoc-tan-con-duong-vang-culture-shock-395x159.jpg 395w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/du-hoc-tan-con-duong-vang-culture-shock-535x215.jpg 535w\" sizes=\"auto, (max-width: 425px) 100vw, 425px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>K\u1ebf \u0111\u1ebfn, ch\u00fang ta s\u1ebd th\u1ea3o lu\u1eadn c\u00e1c giai \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a. Theo c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 t\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc v\u00e0 nh\u00e2n ch\u1ee7ng h\u1ecdc Oberg (1960), c\u00f3 4 giai \u0111o\u1ea1n s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a<strong>: <\/strong><strong>giai \u0111o\u1ea1n h\u1ee9ng th\u00fa, giai \u0111o\u1ea1n kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng, giai \u0111o\u1ea1n<\/strong> <strong>\u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh, v\u00e0 <\/strong><strong>giai \u0111o\u1ea1n ch\u1ea5p nh\u1eadn.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Theo Oberg (1960), giai \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ea7u ti\u00ean l\u00e0 <strong>giai \u0111o\u1ea1n<\/strong><\/em><strong> h\u1ee9ng th\u00fa. <\/strong><em>Giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 giai \u0111o\u1ea1n say m\u00ea hay giai \u0111o\u1ea1n tr\u0103ng m\u1eadt hay giai \u0111o\u1ea1n ph\u1ea5n k\u00edch v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1edbi l\u1ea1 hay tr\u1ea3i nghi\u1ec7m m\u1edbi \u0111\u1ea7y th\u00fa v\u1ecb. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u1ebfn th\u01b0\u1eddng t\u1eadn h\u01b0\u1edfng kho\u1ea3ng th\u1eddi gian r\u1ea5t vui v\u1ebb, h\u1ea1nh ph\u00fac, \u0111\u1eb9p \u0111\u1ebd, h\u1ee9ng kh\u1edbi v\u00e0 \u00edt c\u1ea3m th\u1ea5y s\u1ee3 h\u00e3i tr\u01b0\u1edbc n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a n\u01a1i m\u1edbi<\/em><\/li>\n\n\n\n<li>Sau giai \u0111o\u1ea1n 1, s\u1ef1 h\u01b0ng th\u00fa s\u1ebd gi\u1ea3m d\u1ea7n. V\u00e0 ch\u00fang ta s\u1ebd chuy\u1ec3n sang giai \u0111o\u1ea1n th\u1ee9 2 l\u00e0 <strong>giai \u0111o\u1ea1n<\/strong> <strong>kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng. <\/strong><em>Oberg (1960) m\u00f4 t\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi trong giai \u0111o\u1ea1n <\/em><em>kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng n\u00e0y th\u01b0\u1eddng b\u1ed9c l\u1ed9 th\u00e1i \u0111\u1ed9 kh\u00f3 ch\u1ecbu, th\u00f9 \u0111\u1ecbch v\u00e0 hung h\u0103ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi n\u01a1i m\u1edbi v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u00ecnh th\u00e0nh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u1eefng \u0111\u1ecbnh ki\u1ebfn. Giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y cho th\u1ea5y qua nh\u1eefng c\u1ea3m x\u00fac nh\u01b0 m\u1ea5t m\u00e1t, th\u1edd \u01a1, b\u1ed1i r\u1ed1i, m\u1ea5t ph\u01b0\u01a1ng h\u01b0\u1edbng, c\u00f4 l\u1eadp, t\u1ef1 \u0111\u1ed5 l\u1ed7i, c\u1ea3m gi\u00e1c k\u00e9m c\u1ecfi, v\u00e0 c\u00f4 \u0111\u01a1n. C\u00e1 nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tr\u00ean ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng v\u00e0 c\u00f3 nhi\u1ec1u tr\u1ea3i nghi\u1ec7m ti\u00eau c\u1ef1c h\u01a1n. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ea3m gi\u00e1c b\u1ea5t l\u1ef1c v\u00e0 s\u1ef1 b\u1ed1i r\u1ed1i \u0111i c\u00f9ng v\u1edbi s\u1ef1 thi\u1ebfu ki\u1ec3m so\u00e1t v\u00e0 h\u1ecd mong mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1ec1 nh\u00e0 &amp; <\/em><em>v\u00ed d\u1ee5 s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a<\/em><em> c\u1ee7a giai \u0111o\u1ea1n<\/em><em> kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng, <\/em><strong><\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><em>Giai \u0111o\u1ea1n th\u1ee9 3<\/em><strong> l\u00e0 giai \u0111o\u1ea1n \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh<\/strong>&#8211; \u1ede giai \u0111o\u1ea1n \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh n\u00e0y, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u1eddng \u1edf m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng m\u1edbi hay \u1edf n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i m\u1ed9t th\u1eddi gian v\u00e0 h\u1ecd nh\u1eadn ra r\u1eb1ng h\u1ecd ph\u1ea3i ch\u1ea5p nh\u1eadn s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t v\u00e0 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1eb1ng s\u1ef1 h\u00e0i h\u01b0\u1edbc hay b\u1eb1ng m\u1ed9t th\u00e1i \u0111\u1ed9 sinh t\u1ed3n<\/li>\n\n\n\n<li><em>Giai \u0111o\u1ea1n th\u1ee9 4 l\u00e0 <strong>giai \u0111o\u1ea1n ch\u1ea5p nh\u1eadn<\/strong>. Sau khi du kh\u00e1ch v\u01b0\u1ee3t qua m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u1ecdc h\u1ecfi, c\u00e1c c\u00e1 nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd ch\u1ea5p nh\u1eadn m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a m\u1edbi. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m m\u00e0 ch\u00fag ta tr\u1ea3i qua giai \u0111o\u1ea1n cu\u1ed1i c\u00f9ng l\u00e0 giai \u0111o\u1ea1n th\u00edch nghi hay ch\u1ea5p nh\u1eadn. Trong giai \u0111o\u1ea1n n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi m\u1edbi \u0111\u1ebfn m\u1ed9t n\u01a1i m\u1edbi th\u01b0\u1eddng ch\u1ea5p nh\u1eadn n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a m\u1edbi nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1ch s\u1ed1ng kh\u00e1c. H\u1ecd b\u1eaft \u0111\u1ea7u hi\u1ec3u v\u00e0 ch\u1ea5p nh\u1eadn v\u0103n h\u00f3a c\u1ee7a n\u01a1i m\u00ecnh \u0111\u1ebfn v\u00e0 nh\u1eadn ra r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111ang s\u1ed1ng trong m\u1ed9t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng m\u1edbi v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng n\u00e0y s\u1ebd kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i v\u00ec h\u1ecd v\u00e0 h\u1ecd ph\u1ea3i th\u00edch nghi v\u1edbi ho\u00e0n c\u1ea3nh m\u1edbi n\u00e0y v\u00e0 v\u00ed d\u1ee5 c\u1ee7a giai \u0111o\u1ea1n th\u00edch nghi v\u00e0<\/em><em> t\u1ea1o d\u1ef1ng th\u00e0nh c\u00f4ng m\u1ed1i quan h\u1ec7<\/em><em> v\u1edbi gia \u0111\u00ecnh, <\/em><em>b\u1ea1n b\u00e8 n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/dos-and-donts-for-international-students-1636336059.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1528\" width=\"575\" height=\"305\" srcset=\"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/dos-and-donts-for-international-students-1636336059.jpeg 640w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/dos-and-donts-for-international-students-1636336059-300x159.jpeg 300w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/dos-and-donts-for-international-students-1636336059-256x136.jpeg 256w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/dos-and-donts-for-international-students-1636336059-474x252.jpeg 474w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/dos-and-donts-for-international-students-1636336059-396x210.jpeg 396w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/dos-and-donts-for-international-students-1636336059-310x165.jpeg 310w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/dos-and-donts-for-international-students-1636336059-418x222.jpeg 418w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/dos-and-donts-for-international-students-1636336059-425x226.jpeg 425w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/dos-and-donts-for-international-students-1636336059-201x107.jpeg 201w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/dos-and-donts-for-international-students-1636336059-492x261.jpeg 492w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/dos-and-donts-for-international-students-1636336059-415x220.jpeg 415w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/dos-and-donts-for-international-students-1636336059-395x210.jpeg 395w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/dos-and-donts-for-international-students-1636336059-535x284.jpeg 535w\" sizes=\"auto, (max-width: 575px) 100vw, 575px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn b\u1ea1n c\u1ea3m th\u1ea5y m\u1ec7t m\u1ecfi, bu\u1ed3n v\u00e0 c\u00f4 \u0111\u01a1n, l\u1ea1c l\u00f5ng. \u0110\u00e2y l\u00e0 \u0111i\u1ec1u m\u00e0 \u0111a s\u1ed1 ch\u00fang ta g\u1eb7p ph\u1ea3i \u1edf m\u1ecdi l\u00fac n\u1ecdi m\u01a1i, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t khi \u0111i ra m\u1ed9t n\u01a1i l\u1ea1 l\u1eabm, nh\u01b0ng nh\u1edd v\u1eady ch\u00fang ta lu\u00f4n bi\u1ebft c\u00e1ch gi\u1ea3i quy\u1ebft ch\u00fang \u0111\u1ec3 sinh t\u1ed3n t\u1ed1t h\u01a1n. Sau \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 <strong>c\u00e1ch hi\u1ec7u qu\u1ea3 \u0111\u1ec3 v\u01b0\u1ee3t qua s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, th\u1eeba nh\u1eadn c\u1ea3m x\u00fac cho\u00e1ng ng\u1ee3p b\u1edfi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng xung quang v\u00e0 tin r\u1eb1ng b\u1ea1n kh\u00f4ng \u0111\u01a1n \u0111\u1ed9c v\u00ec c\u00f3 nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi gi\u1ed1ng b\u1ea1n;<\/li>\n\n\n\n<li>K\u1ebf \u0111\u1ebfn, ai c\u0169ng \u00edt nhi\u1ec1u t\u1eebng b\u1ecb s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a; v\u00ec v\u1eady, c\u00e1ch t\u1ed1t nh\u1ea5t l\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb k\u1ef9 c\u00e0ng v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a, ho\u1eb7c quan s\u00e1t \u0111\u1ec3 \u1ee9ng x\u1eed ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ho\u00e0n c\u1ea3nh hi\u1ec7n t\u1ea1i;<\/li>\n\n\n\n<li>Ti\u1ebfp theo, khi g\u1eb7p nh\u1eefng g\u00ec m\u1edbi hay kh\u00e1c l\u1ea1, ho\u1eb7c n\u1ebfu kh\u00f4ng hi\u1ec3u th\u00ec ch\u00fang ta n\u00ean m\u1ea1nh d\u1ea1n H\u1eceI \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n nh\u1eefng l\u1edbp \u00fd ngh\u0129a \u0111\u1eb1ng sau nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i, h\u00e0nh vi trong giao ti\u1ebfp;<\/li>\n\n\n\n<li>Ngo\u00e0i ra, ch\u00fang ta d\u00e1m v\u01b0\u1ee3t qua v\u00f9ng an to\u00e0n \u0111\u1ec3 s\u1eb5n s\u00e0ng c\u1edfi m\u1edf \u0111\u00f3n nh\u1eadn c\u00e1i m\u1edbi, s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t th\u00ec s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a s\u1ebd gi\u1ea3m d\u1ea7n v\u00e0 ch\u00fang ta s\u1ebd h\u00f2a nh\u1eadp t\u1ed1t h\u01a1n v\u00e0 giao ti\u1ebfp hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n v\u1edbi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi;<\/li>\n\n\n\n<li>T\u00ecm ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 \u0111a v\u0103n h\u00f3a hay th\u1ea5u c\u1ea3m \u0111\u1ec3 chia se n\u1ed7i l\u00f2ng v\u00e0 tham gia c\u00e1c bu\u1ed5i giao l\u01b0u, l\u1edbp h\u1ecdc, h\u1ed9i nh\u00f3m, workshop, h\u1ed9i th\u1ea3o v\u1ec1 \u0111a v\u0103n h\u00f3a s\u1ebd gi\u00fap b\u1ea1n tr\u1edf th\u00e0nh nh\u1eefng t\u00e1c nh\u00e2n thay \u0111\u1ed5i v\u00e0 gi\u00fap \u0111\u1ee1 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u00ecnh;<\/li>\n\n\n\n<li>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, nh\u1eadp gia t\u00f9y t\u1ee5c l\u00e0 \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng v\u00ec m\u1ed7i n\u01a1i m\u1ed7i kh\u00e1c n\u00ean ch\u00fang ta kh\u00f4ng n\u00ean \u00e1p \u0111\u1eb7t nh\u00e2n sinh quan v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi quan c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0o m\u1ed9t n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a ngay. Ch\u00fang ta n\u00ean h\u1ecdc h\u1ecfi, chia s\u1ebb, trao \u0111\u1ed5i, \u0111i\u1ec3u ch\u1ec9nh, ti\u1ebfp bi\u1ebfn nh\u1eefng c\u00e1i hay, c\u00e1i m\u1edbi, v\u00e0 tr\u1edf n\u00ean ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec3u chuy\u1ec7n, t\u00f4n tr\u1ecdng s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t, v\u00e0 th\u1ea5u c\u1ea3m.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ebfn \u0111\u00e2y ch\u00fang t\u00f4i xin kh\u00e9p l\u1ea1i ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a.. Ch\u00fang t\u00f4i hi v\u1ecdng v\u1edbi nh\u1eefng ki\u1ebfn th\u1ee9c tr\u00ean s\u1ebd gi\u00fap c\u00e1c b\u1ea1n c\u00f3 c\u00e1c \u1ee9ng ph\u00f3 s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a t\u1ed1t h\u01a1n d\u1ef1a v\u00e0o c\u01a1 s\u1edf khoa h\u1ecdc.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><em>T\u00e1c gi\u1ea3: ThS. Do\u00e3n Th\u1ecb Ng\u1ecdc \u2013 GV Khoa KHXH-Lu\u1eadt-Tr\u01b0\u1eddng \u0110H Hoa Sen<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1529\" width=\"567\" height=\"255\" srcset=\"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/1.jpg 1280w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/1-300x135.jpg 300w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/1-256x115.jpg 256w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/1-474x213.jpg 474w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/1-396x178.jpg 396w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/1-310x140.jpg 310w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/1-418x188.jpg 418w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/1-425x191.jpg 425w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/1-201x90.jpg 201w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/1-492x221.jpg 492w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/1-645x290.jpg 645w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/1-415x187.jpg 415w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/1-395x178.jpg 395w, https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2023\/03\/1-535x241.jpg 535w\" sizes=\"auto, (max-width: 567px) 100vw, 567px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\">\n<li>Adler, N. J. (1981). Re-entry: Managing cross-cultural transitions.&nbsp;<em>Group &amp; Organization Studies<\/em>,&nbsp;<em>6<\/em>(3), 341-356.<\/li>\n\n\n\n<li>Oberg, K. (1954).&nbsp;<em>Culture shock<\/em>&nbsp;(p. 1). Indianapolis, IN: Bobbs-Merrill.<a href=\"https:\/\/www.scirp.org\/(S(351jmbntvnsjt1aadkozje))\/reference\/referencespapers.aspx?referenceid=2849837\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><\/a><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.scirp.org\/(S(351jmbntvnsjt1aadkozje))\/reference\/referencespapers.aspx?referenceid=2849837\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Oberg, K. (1960). Cultural shock: Adjustment to new cultural environments.&nbsp;<em>Practical anthropology<\/em>, (4), 177-182.<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a l\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 r\u1ea5t ph\u1ed5 bi\u1ebfn kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi nh\u0169ng du h\u1ecdc sinh khi l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u1eb7t ch\u00e2n \u0111\u1ebfn m\u1ed9t \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc xa l\u1ea1 v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1edbi m\u1ebb v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef, l\u1ed1i s\u1ed1ng, phong t\u1ee5c, t\u1eadp qu\u00e1n, m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ed1i v\u1edbi b\u1ea5t k\u1ef3 ai khi h\u1ecd va ch\u1ea1m v\u1edbi m\u1ed9t t\u00ecnh hu\u1ed1ng m\u1edbi, n\u1ec1n v\u0103n h\u00f3a m\u1edbi, m\u1ed9t v\u00f9ng mi\u1ec1n m\u1edbi ngay tr\u00ean \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a h\u1ecd m\u00e0 h\u1ecd kh\u00f4ng nh\u1eadn bi\u1ebft. B\u00e0i vi\u1ebft n\u00e0y s\u1ebd b\u00e0n v\u1ec1 ba \u0111i\u1ec3m ch\u00ednh g\u1ed3m: s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a, b\u1ed1n giai \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a s\u1ed1c v\u0103n h\u00f3a, v\u00e0 m\u1ed9t&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":33,"featured_media":1531,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,1,127,7],"tags":[],"class_list":["post-1524","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-chia-se-chuyen-mon","category-thong-tin","category-thong-tin-noi-bat-vi","category-tin-tuc-su-kien"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1524","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-json\/wp\/v2\/users\/33"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1524"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1524\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1532,"href":"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1524\/revisions\/1532"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1531"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1524"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1524"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hoasen.edu.vn\/khxh\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1524"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}